06:13 ICT Thứ bảy, 02/07/2022

Tin tức



VKSND Tối cao
Văn bản quy phạm pháp luật
Trang thông tin điện tử Tạp chí Kiểm Sát
Đại Học KSHN
Đời sống & Pháp Luật
Bảo vệ pháp luật

Hoạt động


Trang chủ » Tin tức » Trao đổi nghiệp vụ

TÍCH CỰC THI ĐUA LẬP THÀNH TÍCH CHÀO MỪNG KỶ NIỆM 62 NĂM NGÀY THÀNH LẬP NGÀNH KIỂM SÁT NHÂN DÂN (26/7/1960 - 26/7/2022)

Trao đổi về quy định hình thức di chúc trong dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi)

Thứ tư - 04/03/2015 14:00
    Căn cứ theo Điều 651 và Điều 652 dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi), có 05 hình thức di chúc cơ bản, bao gồm: Di chúc miệng;  Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có công chứng;  Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

     Pháp luật hiện hành, cũng như các quy định tại dự thảo, không đề cập đến thứ bậc giá trị pháp lý của từng hình thức di chúc nói trên. Ngoài ra, theo dự thảo, Điều 663 quy định về sửa đổi, bổ sung, thay thế, huỷ bỏ di chúc không quy định điều kiện về mặt hình thức đối với việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc.

      Tuy nhiên, có một ngoại lệ, đối với di chúc bằng văn bản có công chứng, khoản 3 Điều 56 Luật công chứng 2014 có quy định về việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ văn bản di chúc đã được công chứng phải được thực hiện bằng hình thức văn bản có công chứng.

      Nói cách khác, các hình thức di chúc nói trên có giá trị pháp lý ngang bằng nhau và có khả năng sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ lẫn nhau (trừ di chúc bằng văn bản có công chứng).

      Đồng thời, tại khoản 5 Điều 688 quy định về hiệu lực của di chúc có ghi rõ “Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật”.

      Như vậy, ngay cả di chúc bằng văn bản có công chứng cũng có thể bị vô hiệu bởi một hình thức di chúc hợp pháp khác trong trường hợp di chúc đó được lập sau cùng.

      Việc quy định như vậy dẫn đến nhiều khó khăn trong việc xác định di chúc nào mới là ý chí thật của người để lại di chúc, đồng thời, lại gây mâu thuẫn giữa quy định của Luật công chứng và Bộ luật dân sự. Bởi lẽ các lý do sau:

     Thứ nhất, di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực có quy trình, thủ tục chặt chẽ hơn, do đó có cơ sở để tin rằng đây là lúc người lập di chúc hoàn toàn thể hiện minh bạch, rõ ràng ý chí của bản thân đối với tài sản. Tuy nhiên, hai hình thức di chúc này lại dễ dàng bị vô hiệu bởi các hình thức di chúc khác.

      Thứ hai, các hình thức di chúc khác, tuy được quy định khá rõ ràng, nhưng trên thực tế rất khó xác định được khi lập di chúc người để lại di chúc có hoàn toàn tự nguyện và tỉnh táo hay không. Ví dụ,  di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, về nguyên tắc, hình thức di chúc đó mặc nhiên có hiệu lực nếu xác định được chữ viết là của người để lại di chúc; trong trường hợp có yêu cầu xem xét tính hợp pháp của di chúc thì người yêu cầu phải chứng minh, trong khi đó người lập di chúc đã mất nên việc chứng minh vô cùng khó khăn. Do đó, các hình thức di chúc khác có mức độ thể hiện ý chí của người để lại di chúc không cao như hình thức di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực nhưng lại có giá trị pháp lý tương đương và có khả năng thay thế cho nhau là chưa hợp lý.

     Thứ ba, Luật công chứng quy định việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, thay thế đối với di chúc bằng văn bản được công chứng phải được thực hiện bằng hình thức tương tự; tuy nhiên, khoản 5 Điều 688 dự thảo lại vô tình làm vô hiệu hóa quy định này, bởi chỉ cần người lập di chúc lập ra một di chúc khác ở thời điểm sau cùng thì di chúc bằng văn bản được công chứng cũng đương nhiên mất hiệu lực.

     Từ những lý do trên, nhất thiết có sự thay đổi quy định về hình thức của di chúc. Theo người viết, cần phân tầng giá trị pháp lý của các hình thức di chúc, theo đó các hình thức di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực có giá trị pháp lý cao nhất, tiếp đến là các hình thức di chúc khác. Đồng thời bổ sung quy định về sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc phải được thực hiện bằng hình thức  tương tự với hình thức ban đầu hoặc bởi hình thức có giá trị pháp lý cao hơn hình thức ban đầu. Ngoài ra, trong trường hợp có nhiều di chúc, thì trước hết phải căn cứ vào giá trị pháp lý của hình thức di chúc, sau mới dựa vào thời gian lập di chúc để xác định di chúc nào có hiệu lực.

    Việc thay đổi như vậy vừa đảm bảo được việc xác định ý chí của người lập di chúc, vừa nâng cao trách nhiệm đối với người lập di chúc khi quyết định lập di chúc bởi việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ phải tuân thủ theo hình thức nhất định.

Tác giả bài viết: Võ Minh Kỳ

Nguồn tin: VKSND Q. Ninh Kiều

Tổng số điểm của bài viết là: 20 trong 4 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 76

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 75


Hôm nayHôm nay : 4526

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 19365

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 19030824


thi đua khen thưởng
Trao đỗi nghiệp vụ
Kết quả giải quyết Khiếu Nại - Tố Cáo
Chuyên đề biển đảo