18:44 ICT Thứ ba, 20/10/2020

Tin tức



VKSND Tối cao
Văn bản quy phạm pháp luật
Trang thông tin điện tử Tạp chí Kiểm Sát
Đại Học KSHN
Đời sống & Pháp Luật
Bảo vệ pháp luật

Hoạt động


Trang chủ » Tin tức » Trao đổi nghiệp vụ

CHÀO MỪNG KỶ NIỆM 75 NĂM NGÀY CÁCH MẠNG THÁNG TÁM THÀNH CÔNG (19/8/1945-19/8/2020) VÀ NGÀY QUỐC KHÁNH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM (02/9/1945 - 02/9/2020)

Những bất cập trong việc xử lý vật dụng, phương tiện, vật chứng trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố gíac tội phạm và kiến nghị khởi tố

Thứ năm - 24/09/2020 16:21

Công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố (nguồn tin về tội phạm) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; là căn cứ để kịp thời phát hiện hành vi phạm tội xảy ra, xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để xem xét, quyết định việc khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (BLTTHS) quy định thành một chương riêng (Chương IX); ngày 29/12/2017, Liên ngành Trung ương cũng đã ban hành Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC hướng dẫn áp dụng. Tuy nhiên, qua nghiên cứu và thực tiễn áp dụng những quy định của BLTTHS năm 2015, TTLT số 01/2017 ngày 29 tháng 12 năm 2017 trong công tác tiếp nhận, thụ lý và giải quyết nguồn tin về tội phạm; Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 01/6/2020 Quy định phối hợp thực hiện một số điều của Bộ luật tố tụng hình sự về quản lý, giải quyết các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc, cụ thể:

Quá trình tiếp nhận, thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đã được Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, Cơ quan, tổ chức khác được thực hiện đảm bảo đúng quy định tại các Điều 145, Điều 146, Điều 147. Tuy nhiên, tại khoản 1 Điều 147 có quy định

 1. Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:
a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Theo quy định trên thì trong trường hợp kết quả giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là ra Quyết định không khởi tố vụ án hình sự theo điểm b, khoản 1 thì những vật dụng, công cụ, phương tiện... có liên quan đến tin báo, tố giác của 01 vụ việc cụ thể đã được cơ quan điều tra thu thập trong quá trình xác minh giải quyết phải xử lý như thế nào đối với những vật dụng, công cụ, phương tiện...đã được thu giữ. Cụ thể:
Vào khoảng 07 giờ 30, ngày 29/4/2020 bà Đ T K C, sinh năm 1979, ngụ khu vực Thới An 1, phường Thuận An, quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ phát hiện tại nhà hoang thuộc khu vực Thới Thạnh 1, phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ có 01 tử thi nữ khoảng 45-50 tuổi, đã tử vong và phân hủy nằm trên võng trong nhà hoang, trong người có 03 ống kim tiêm đã qua sử dụng nên đi trình báo Cơ quan Công an phường Thới Thuận, quận Thốt Nốt Kiều biết sự việc.
  Quá trình khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi có thu giữ những vật như: 03 ống kim tiêm loại 01 ml đã qua sử dụng, 01 thẻ Bảo hiểm điều trị Methadone mang tên H KC, 01 chai soffe, 01 vỉ thuốc hiệu “Byolacsyl” loại 10 viên còn lại 8 viên, 01 vỉ thuốc loại “lopera mide” loại 10 viên còn lại 6 viên, 02 khẩu trang, 01 vỏ thuốc hiệu Hero bên trong có 01 tờ polime mệnh giá 50.000 đồng, 06 tờ polime mệnh giá 10.000 đồng, 01 tờ tiền giấy loại 5.000 đồng, 01 tờ tiền giấy loại 2.000 đồng, 02 tờ tiền giấy loại 1.000 đồng.
Qua xác minh H K C, sinh năm 1975, ngụ khóm Bình Khánh 1, phường Bình Khánh, thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang. Nhưng hiện tại không có người thân cư ngụ tại địa chỉ trên. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Cần Thơ đã thông báo truy tìm nhân thân, lai lịch nạn nhân. Tuy nhiên đến nay chưa biết được nhân thân, lai lịch nạn nhân.
Do đã ra quyết định không khởi tố theo quy định tại khoản 1 Điều 157 ( không có sự việc phạm tội) thì xem như đã kết thúc quá trình giải quyết của 01 vụ, việc tin báo. Vấn đề đặt ra ở đây là những vật dụng thu giữ như : 03 ống kim tiêm loại 01 ml đã qua sử dụng, 01 thẻ Bảo hiểm điều trị Methadone mang tên Huỳnh Kim Chung, 01 chai soffe, 01 vỉ thuốc hiệu “Byolacsyl” loại 10 viên còn lại 8 viên, 01 vỉ thuốc loại “lopera mide” loại 10 viên còn lại 6 viên, 02 khẩu trang, 01 vỏ thuốc hiệu Hero bên trong có 01 tờ polime mệnh giá 50.000 đồng, 06 tờ polime mệnh giá 10.000 đồng, 01 tờ tiền giấy loại 5.000 đồng, 01 tờ tiền giấy loại 2.000 đồng, 02 tờ tiền giấy loại 1.000 đồng phải xử lý thế nào?

Thứ nhất: những vật dụng thu giữ có được xem là những vật chứng trong giai đoạn giải quyết tin báo hay không? Theo quy định tại Điều 89 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 thì “Vật chứng là vật được dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội, vật mang dấu vết tội phạm, vật là đối tượng của tội phạm, tiền hoặc vật khác có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội hoặc có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án”. Bộ luật tố tụng  hình sự hiện hành không có Điều, khoản nào quy định về vật chứng trong giai đoạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, chỉ quy định ở giai đoạn đã khởi tố vụ án khi xác định có sự việc phạm tội. Tại 02 Thông tư : Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 29 tháng 12 năm 2017, Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 01/6/2020 Quy định phối hợp thực hiện một số điều của Bộ luật tố tụng hình sự về quản lý, giải quyết các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ.

Thứ hai: Nếu những vật thu giữ trong vụ việc trên không được xem là vật chứng thì xác định tên gọi là gì trong giai đoạn giải quyết tin báo, nói cách khác là định danh những vật thu giữ ở giai đoạn này như thế nào? Bộ luật tố tụng hình sự 2015 cũng không có quy định. Theo 02 Thông Tư liên ngành nêu trên cũng không có Điều khoản nào hướng dẫn xử lý những vật thu giữ trong giai đoạn giải quyết tin báo trong trường hợp đã ra Quyết định không khởi tố vụ án. Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 01/6/2020 Quy định phối hợp thực hiện một số điều của Bộ luật tố tụng hình sự về quản lý, giải quyết các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ. Tại Điều 13 chỉ quy định Quản lý, xử lý vật chứng, tài liệu đồ vật, tài sản tạm giữ trong vụ án, vụ việc tạm đình chỉ chứ không quy định xử lý vật chứng, tài liệu đồ vật, tài sản tạm giữ trong trường hợp không khởi tố vụ án.

Điều 13. Quản lý, xử lý vật chứng, tài liệu đồ vật, tài sản tạm giữ trong vụ án, vụ việc tạm đình chỉ

1. Việc quản lý, xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật, tài sản tạm giữ trong vụ án, vụ việc tạm đình chỉ được thực hiện theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 90 và khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trường hợp xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật, tài sản tạm giữ có tính chất phức tạp thì các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trao đổi, thống nhất bằng văn bản biện pháp xử lý trước khi ra quyết định xử lý.
2. Quyết định xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật, tài sản tạm giữ được gửi ngay cho cơ quan quản lý vật chứng, tài sản tạm giữ, người có liên quan để thực hiện. Trường hợp tạm đình chỉ vụ án, vụ việc nhưng không xử lý vật chứng, tài liệu, đồ vật, tài sản tạm giữ thì cơ quan ra quyết định thông báo cho cơ quan quản lý vật chứng, tài sản tạm giữ để tiếp tục bảo quản. Trong quá trình quản lý, nếu phát hiện vật chứng, tài sản tạm giữ bị hư hỏng, biến chất hoặc có thể gây mất an toàn thì cơ quan, người quản lý vật chứng, tài sản tạm giữ kịp thời thông báo cho cơ quan ra quyết định tạm đình chỉ để có biện pháp xử lý.
Như vậy, những vật thu giữ như đã nêu phần trên đối với tiền, và các đồ vật có liên quan xử lý thế nào? Bởi vì bản thân những đồ vật thu giữ không được xem là vật chứng, công cụ phương tiện thực hiện tội phạm thì sẽ không được thực hiện theo quy trình xử lý vật chứng  theo Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.

Điều 106. Xử lý vật chứng
1. Việc xử lý vật chứng do Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn điều tra; do Viện kiểm sát quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn truy tố; do Chánh án Tòa án quyết định nếu vụ án được đình chỉ ở giai đoạn chuẩn bị xét xử; do Hội đồng xét xử quyết định nếu vụ án đã đưa ra xét xử. Việc thi hành quyết định về xử lý vật chứng phải được ghi vào biên bản.
2. Vật chứng được xử lý như sau:
a) Vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy;
b) Vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước;
c) Vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.
3. Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan, người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều này có quyền:
a) Trả lại ngay tài sản đã thu giữ, tạm giữ nhưng không phải là vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp tài sản đó;
b) Trả lại ngay vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp nếu xét thấy không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án và thi hành án;
c) Vật chứng thuộc loại mau hỏng hoặc khó bảo quản thì có thể được bán theo quy định của pháp luật; trường hợp không bán được thì tiêu hủy;
d) Vật chứng là động vật hoang dã và thực vật ngoại lai thì ngay sau khi có kết luận giám định phải giao cho cơ quan quản lý chuyên ngành có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
4. Trường hợp có tranh chấp về quyền sở hữu đối với vật chứng thì giải quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

Với những bất cập trên thì hiện nay các cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gặp nhiều khó khăn trong việc xử lý những đồ vật thu giữ do nạn nhân chết không rỏ nhân thân và những đồ vật tạm giữ không được nhập kho do không phải là vật chứng, không tịch thu tiêu hủy hay xử lý bằng bất cứ hình thức nào do không có quy định, hướng dẫn gì cho đến thời điểm hiện nay. Để có sự thống nhất và áp dụng đúng quy trình xử lý những đồ vật thu giữ trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố ở giai đoạn Quyết định không khởi tố vụ án thiết nghĩ Liên ngành Trung ương có văn bản hướng dẫn cụ thể về xử lý những đồ vật thu giữ  trong trường hợp Quyết định không khởi tố vụ án hình sự./.

Tác giả bài viết: Lê Hữu Thành

Nguồn tin: Phòng 2, VKSND TP. Cần Thơ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 16

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 13


Hôm nayHôm nay : 6133

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 139012

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 10743742


thi đua khen thưởng
Trao đỗi nghiệp vụ
Kết quả giải quyết Khiếu Nại - Tố Cáo
Chuyên đề biển đảo