04:55 ICT Thứ sáu, 22/11/2019

Tin tức



Trang thông tin điện tử Tạp chí Kiểm Sát
Đại Học KSHN
Bảo vệ pháp luật
Đời sống & Pháp Luật
VKSND Tối cao

Tỉ giá ( Vietcombank )

Tháng M. một 22, 2019, 4:20 am
Code Buy Transfer Sell
AUD 15,528.61 15,622.34 15,888.01
CAD 17,129.15 17,284.71 17,578.65
CHF 23,075.67 23,238.34 23,633.51
DKK - 3,386.94 3,493.11
EUR 25,477.85 25,554.51 26,322.00
GBP 29,648.80 29,857.80 30,123.58
HKD 2,921.89 2,942.49 2,986.55
INR - 322.59 335.25
JPY 206.86 208.95 215.01
KRW 18.27 19.23 20.77
KWD - 76,205.84 79,195.96
MYR - 5,524.01 5,595.52
NOK - 2,501.04 2,579.44
RUB - 362.72 404.18
SAR - 6,171.49 6,413.65
SEK - 2,376.71 2,436.54
SGD 16,815.72 16,934.26 17,119.21
THB 753.32 753.32 784.75
USD 23,140.00 23,140.00 23,260.00

Hoạt động


Trang chủ » Tin tức » Trao đổi nghiệp vụ

CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Một số vướng mắc trong giải quyết tranh chấp hợp dồng tín dụng

Thứ tư - 04/02/2015 06:38
Thông qua công tác kiểm sát các hoạt động tư pháp đối với các vụ án phúc thẩm kinh doanh thương mại trong lĩnh vực tài chính, tín dụng, chúng tôi nhận thấy có một số vướng mắc trong việc vận dụng pháp luật giải quyết tranh chấp trong việc tính lãi và thời hiệu khởi kiện xin nêu lên để cùng trao đổi.
1.     Về tính lãi

Khoản 2 Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng có quy định về lãi suất, phí trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng như sau:
“2. Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật.”
Như vậy, Luật cho phép các tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất và phí cấp tín dụng.

Tuy nhiên trong thực tế thời gian qua, các tổ chức tín dụng đưa vào hợp đồng tín dụng các khoản lãi phạt như lãi phạt chậm trả nợ gốc, lãi phạt chậm trả lãi (sau đây gọi tắt là lãi phạt).
Khi có tranh chấp xảy ra, ngân hàng khởi kiện yêu cầu khách hàng thanh toán nợ bao gồm:  nợ gốc, nợ lãi (trong hạn và quá hạn) và tiền lãi phạt. Tòa án nhân dân cấp huyện thụ lý giải quyết vụ án thường chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngân hàng, buộc bị đơn (khách hàng) phải thanh toán toàn bộ số tiền nợ, kể cả các khoản lãi phạt.

Vấn đề này có hai quan điểm khác nhau:

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Các khoản lãi đã được các bên ký kết trong hợp đồng tín dụng là tự nguyện, đúng theo nguyên tắc cơ bản của Luật Dân sự: “Nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết thỏa thuận” nên chấp nhận yêu cầu tính lãi phạt của tổ chức tín dụng.

Quan điểm thứ hai cho rằng: Luật tổ chức tín dụng không quy định về các khoản lãi phạt nên dù có thỏa thuận nhưng không có cơ sở pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của khách hàng vay nên không công nhận.

Bản thân cho rằng quan điểm thứ hai hợp lý. Vì trong tình hình kinh tế hiện nay, các tổ chức tín dụng phát triển mạnh dẫn đến cạnh tranh thu hút khách hàng nên không ít cán bộ tín dụng khi tiếp xúc khách hàng chỉ cho biết về lãi suất cho vay trong hạn và quá hạn, không giải thích tận tình về những điều khoản của hợp đồng tín dụng. Trong khi hợp đồng có nhiều điều và hay dẫn chiếu từ điều này sang điều khác hoặc phụ lục làm cho khách hàng khó hiểu vì trình độ dân trí của nước ta còn thấp.

Luật các tổ chức tín dụng ra đời là công cụ pháp lý hữu hiệu để ngăn chặn tình trạng cho vay theo lãi suất thả nỗi của những tổ chức không hợp pháp nếu các khoản lãi phạt được chấp nhận (nghĩa là lãi chồng lãi) thì rất bất lợi cho người dân, nhất là những cá nhân, tổ chức vay vì mục đích kinh doanh đầu tư sản suất các mặt hàng xuất nhập khẩu. Nếu chấp nhận các khoản lãi phạt là đi ngược lại chủ trương, chính sách của Nhà Nước ta về việc hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp, không tạo được sự thúc đẩy phát triển kinh tế.

Vì vậy, khi vụ án có kháng cáo thì Viện kiểm sát đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu thanh toán tiền lãi phạt và sửa án sơ thẩm.

Tuy nhiên, vấn đề nhận thức pháp luật khác nhau nên những trường hợp bị đơn không biết để kháng cáo thì quyền và lợi ích hợp pháp của họ bị thiệt hại đối với số tiền lãi phạt.

2.     Về thời hiệu khởi kiện

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 159 Bộ Luật Tố Tụng Dân Sự quy định: “Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được thực hiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp pháp luật không có quy định về thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự thì thực hiện như sau:

a)    Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản; tranh chấp về đòi lại tài sản do người khác quản lý, chiếm hữu; tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện;

b)    Tranh chấp không thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản này thì thời hiệu khởi kiện vụ án là hai năm, kể từ ngày cá nhân, cơ quan, tổ chức biết được quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.”

Như vậy, thời hiệu khởi kiện đối với tranh chấp hợp đồng tín dụng là 02 năm kể từ ngày cá nhân, cơ quan, tổ chức biết được quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Nhưng để xác định thời điểm biết được quyền và lợi ích của tổ chức tín dụng bị xâm phạm là thời điểm nào thì có nhiều quan điểm khác nhau.

Ví dụ: Ngày 18/7/2000, ông Trần Văn A và bà Nguyễn Thị B có ký hợp đồng tín dụng với ngân hàng TMCP phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long chi nhánh Cần Thơ (sau đây gọi tắt là ngân hàng) vay số tiền 50.000.000 đồng, thời gian vay là 60 tháng, lãi suất trong hạn là 1%/tháng, lãi suất quá hạn là 1,5%/tháng, trả nợ gốc theo định kỳ 06 tháng trả 01 lần 5.000.000 đồng, trả lãi vào ngày 20 hàng tháng, ngày trả nợ cuối cùng là ngày 20/7/2005.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, bên vay vi phạm nghĩa vụ thanh toán và ngân hàng đã nhiều lần làm việc đề nghị bên vay có phương án trả nợ và ngân hàng nhiều lần điều chỉnh thời gian thanh toán số tiền nợ gốc, lần điều chỉnh cuối cùng là ngày 20/7/2004, ngân hàng thống nhất điều chỉnh kỳ hạn trả nợ gốc như sau: ngày 20/01/2001 trả 5.000.000 đồng, ngày 20/7/2005 trả 45.000.000 đồng.

Nhưng bên vay vẫn không thực hiện được nghĩa vụ cam kết nên ngày 29/10/2012, ngân hàng khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông A, bà B thanh toán số tiền nợ gốc và lãi là 107.992.500 đồng. Nếu bên vay không có khả năng thanh toán thì yêu cầu được phát mãi tài sản thế chấp để thu hồi nợ.

Tòa án nhân dân quận C thụ lý, xét xử tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngân hàng, buộc ông A, bà B thanh toán tiền nợ gốc và lãi.

Quan điểm thứ nhất: Thời điểm quyền và lợi ích của tổ chức tín dụng là thời điểm khách hàng vi phạm các điều khoản thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Cụ thể là vi phạm nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ đến kỳ như thanh toán nợ gốc, nợ lãi nhưng khách hàng không thực hiện đúng thời gian. Tuy nhiên do thời hạn hợp đồng còn kéo dài nên ngân hàng nhắc nợ và áp dụng tín lãi đối với các khoản thanh toán đến hạn đến khi kết thúc hợp đồng.

Vì vậy, quan điểm này cho rằng nên tính thời hiệu khởi kiện từ ngày Hợp đồng tín dụng hết hạn. Đối với vụ án trên, thời hiệu khởi kiện sẽ tính từ ngày 21/7/2005 (hạn cuối của hợp đồng là ngày 20/7/2005) nhưng đến ngày 29/10/2012 ngân hàng khởi kiện là hết thời hiệu. Tòa án thụ lý giải quyết buộc bị đơn thanh toán nợ gốc cho nguyên đơn nhưng không giải quyết tiền lãi.

Quan điểm thứ hai: Do quá trình theo dõi nợ khách hàng, các tổ chức tín dụng thường xuyên nhắc nhở thu hồi nợ là có sự liên tục nên thời hiệu khởi kiện vẫn còn và tòa án thụ lý giải quyết như trên là đúng.

Bản thân cho rằng: Khi khách hàng vi phạm nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ đến hạn và  ngân hàng đã chuyển nợ quá hạn là thời điểm xác định quyền và lợi ích tổ chức tín dụng bị xâm phạm. Đối với vụ án trên, ngân hàng đã điều chỉnh nợ và hạn trả nợ cuối cùng là ngày 20/7/2005, trùng với ngày kết thúc hợp đồng nhưng khách hàng vay không thực hiện, ngân hàng đã chuyển nợ quá hạn thì quyền và lợi ích ngân hàng đã bị xâm phạm nhưng không khởi kiện yêu cầu tòa án giải quyết là xem như tự rời bỏ quyền và lợi ích của mình vì thời hiệu khởi kiện đã hết.

Tuy nhiên, kinh doanh trong lĩnh vực tài chính tín dụng có những đặc thù riêng, không như những hàng hóa bình thường, khi tiền đưa vào lưu thông trong sản xuất hàng hóa thì không thể ngưng ngang mà phải theo hết quy trình sản xuất. Vì vậy, nếu trước ngày kết thúc hợp đồng, giữa ngân hàng và khách hàng vay có thỏa thuận gia hạn nợ đến mốc thời gian khác thì thời hiệu khởi kiện nên tính từ ngày ngân hàng đồng ý cho gia hạn. Bởi lẽ, Khoản 2 Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng có quy định:“ Trong trường hợp khách hàng không trả được nợ đến hạn, nếu các bên không có thỏa thuận khác thì tổ chức tín dụng có quyền xử lý nợ, tài sản bảo đảm tiền vay theo hợp đồng cấp tín dụng, hợp đồng bảo đảm và quy định của pháp luật. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, mua bán nợ của tổ chức tín dụng thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước”. Điều này thể hiện thiện chí trong kinh doanh của các tổ chức tín dụng và tạo điều kiện cho khách hàng vay trả nợ, hạn chế được số lượng án khởi kiện và giảm tải cho các cơ quan tố tụng.

Hơn nữa, việc xác định thời hiệu khởi kiện từ ngày kết thúc hợp đồng hoặc theo thời gian thỏa thuận gia hạn nợ sẽ tránh được tình trạng nhiều tổ chức tín dụng cố tình kéo dài thời gian không khởi kiện để hưởng lợi từ các khoản lãi.

Do có những quan điểm khác nhau nên việc vận dụng giải quyết các vụ án tranh chấp về hợp đồng tín dụng chưa có sự thống nhất dẫn đến những bản án sơ thẩm bị sửa nhiều và công tác kháng nghị cũng hạn chế. Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao cần ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện để việc thực thi pháp luật được thống nhất đối với các vấn đề vướng mắc nêu trên. 

Tác giả bài viết: Lê Hồng Trang

Nguồn tin: VKSND TP Cần Thơ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

QUYẾT ĐỊNH SỐ 63/QĐ-VKS-TTr

Quyết định ban hành quy định về chấp hành kỷ cương, kỷ luật công vụ và trật tự nội vụ tại VKSND Tp Cần Thơ

/vkscantho/uploads/quyet-dinh-ban-hanh-quy-dinh-ve-viec-chap-hanh-ky-cuong-luat-cong-vu-tai-vks-tp-ctpdf.pdf
     
 
 

Tổng hợp


Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 21

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 19


Hôm nayHôm nay : 773

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 107833

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8606165


thi đua khen thưởng
Chuyên đề biển đảo
Trao đỗi nghiệp vụ
Số hóa hồ sơ tài liệu
Lịch xét xử