10:17 ICT Thứ sáu, 03/04/2020

Tin tức



Trang thông tin điện tử Tạp chí Kiểm Sát
Đại Học KSHN
Bảo vệ pháp luật
Đời sống & Pháp Luật
VKSND Tối cao

Hoạt động


Trang chủ » Tin tức » Trao đổi nghiệp vụ

KỶ NIỆM 90 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (3/2/1930 - 3/2/2020)

Đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự theo Khoản 3 Điều 29 Bộ luật Hình sự - Áp dụng thế nào cho đúng?

Thứ hai - 17/02/2020 17:10

Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 có nhiều quy định mới về miễn trách nhiệm hình sự, trong đó có quy định tại khoản 3, Điều 29 “Người thực hiện tội phạm nghiêm trọng do vô ý hoặc tội phạm ít nghiêm trọng gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác, đã tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả và được người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự”.

Mặc dù dến ngày 01/01/2018 Bộ luật Hình sự sửa đổi mới chính thức có hiệu lực thi hành. Tuy nhiên, đối với quy định mới trên là một trong các quy định có lợi cho người phạm tội nên được phép áp dụng từ ngày 01/7/2016 theo Nghị quyết số 144/2016/QH1 ngày 29 tháng 6 năm 2016 của Quốc hội.

Việc quy định thêm trường hợp có thể được miễn trách nhiệm hình sự theo khoản 3, Điều 29 Bộ luật Hình sự thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật. Nhằm khuyến khích người phạm tội có những hành động tích cực khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại thỏa đáng cho bị hại hoặc đại diện của bị hại để giảm bớt hậu quả của tội phạm. Thể hiện ý thức và trách nhiệm của người thực hiện tội phạm đối với hành vi phạm tội cần được các cơ quan tiến hành tố tụng để xem xét để có thể miễn trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, trong thực tiễn hiện nay vẫn còn nhiều cách hiểu và vận dụng khác nhau đối với trường hợp miễn trách nhiệm hình sự theo quy định tại Khoản 3, Điều 29 Bộ luật Hình sự, cụ thể là về thủ tục áp dụng để miễn trách nhiệm hình sự.

Quan điểm thứ nhất cho rằng muốn áp dụng được quy định tại Khoản 3, Điều 29 Bộ luật Hình sự thì trước tiên phải khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với người đó rồi mới xem xét đến việc miễn trách nhiệm hình sự bằng việc ra quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ vụ án đối với bị can. Tùy từng giai đoạn tố tụng mà các cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét miễn trách nhiệm hình sự.

Quan điểm thứ hai cho rằng khi áp dụng các quy định tại Khoản 3 Điều 29 Bộ luật Hình sự thì không nhất thiết phải khởi tố vụ án, khởi tố bị can mà trong quá trình giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố thì có thể miễn trách nhiệm hình sự và ra quyết định không khởi tố nếu xét thấy người phạm tội có đủ điều kiện theo quy định tại Khoản 3 Điều 29 Bộ luật Hình sự.

Người viết đồng tình với quan điểm thứ nhất, bởi lẽ việc áp dụng Khoản 3 Điều 29 Bộ luật Hình sự phải xuất phát từ trách nhiệm hình sự, điều đó có nghĩa là chỉ miễn trách nhiệm hình sự đối với người có trách nhiệm hình sự - tức người đã bị khởi tố về hình sự chứ không ai lại miễn trách nhiệm hình sự với người không phạm tội hoặc bị nghi ngờ phạm tội.

Điều đó hoàn toàn phù hợp với quy định tại Điều 18 Bộ luật tố tụng hình sự “Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm khởi tố vụ án…”. Tiếp đó, Khoản 1 Điều 179 Bộ luật tố tụng hình sự quy định “Khi có đủ căn cứ xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can...”.  Nếu trong trường hợp xác định một hành vi có dấu hiệu tội phạm mà cơ quan có thẩm quyền không ra quyết định khởi tố để điều tra là trái với các quy định trên.

Bên cạnh đó, việc giải quyết hậu quả pháp lý trong trường hợp đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự khi chưa khởi tố về hình sự cũng là một vấn đề. Bởi khi đó chúng ta sẽ phải có một quyết định tố tụng thể hiện việc kết thúc giải quyết đối với vụ việc đó, nhưng là bằng một quyết định gì - quyết định đình chỉ hay quyết định không khởi tố vụ án. Nếu như là quyết định đình chỉ thì chưa khởi tố thì không thể đình chỉ. Còn nếu là quyết  định không khởi tố vụ án hình sự thì càng không đúng, bởi trong các căn cứ về việc không khởi tố vụ án hình sự được quy định tại Điều 157 Bộ luật tố tụng hình sự không có căn cứ không khởi tố nào thuộc Điều 29 Bộ luật Hình sự.

Do đó, theo người viết, khi đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự theo Khoản 3, Điều 29 Bộ luật Hình sự thì trước tiên các cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can trước. Nếu trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử nếu thấy có đủ căn cứ thì xem xét miễn trách nhiệm hình sự theo Khoản 3 Điều 29 Bộ luật Hình sự bằng một quyết định đình chỉ là hoàn toàn phù hợp với các quy định của pháp luật.

Tác giả bài viết: Võ Thanh Thoại

Nguồn tin: VKS ND TP Cần Thơ

Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 30

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 28


Hôm nayHôm nay : 541

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 3738

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9361130


thi đua khen thưởng
Chuyên đề biển đảo
Trao đỗi nghiệp vụ
Số hóa hồ sơ tài liệu
Lịch xét xử