22:08 ICT Thứ ba, 27/10/2020

Tin tức



VKSND Tối cao
Văn bản quy phạm pháp luật
Trang thông tin điện tử Tạp chí Kiểm Sát
Đại Học KSHN
Đời sống & Pháp Luật
Bảo vệ pháp luật

Hoạt động


Trang chủ » Tin tức » Trao đổi nghiệp vụ

CHÀO MỪNG NGÀY PHÁP LUẬT NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Cần tập trung thực hiện tốt tinh thần Nghị quyết số 109/2015/QH13 nhằm đảm bảo nguyên tắc có lợi cho người phạm tội

Thứ năm - 04/02/2016 13:28
      Ngày 27 tháng 11 năm 2015, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Bộ luật hình sự năm 2015. Đây là một trong những văn bản luật quan trọng, có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh của đất nước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền bình đẳng giữa đồng bào các dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật, chống mọi hành vi phạm tội; giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm.

      Như chúng ta đã biết, Bộ luật hình sự 2015 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2016. So với Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), Bộ luật hình sự năm 2015 đã bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung một số điều. Những vấn đề này đã được Nghị quyết số 109/2015/QH13 ngày 27/11/2015 quy định về việc thi hành Bộ luật hình sự 2015 nêu rõ, hướng dẫn cụ thể. Qua quá trình nghiên cứu Nghị quyết số 109/2015/QH13 có thể thấy rằng, Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều quy định mới có lợi cho người phạm tội. Đây là một trong những nguyên tắc nhằm đảm bảo tính nhân đạo xã hội chủ nghĩa của Bộ luật hình sự nói riêng và của Đảng, Nhà nước ta nói chung. Vì vậy, trong quá trình công tác, kiểm sát các vụ án hình sự từ giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, cần tập trung rà soát và áp dụng ngay những quy định đó nhằm đảm bảo có lợi cho người phạm tội.

      * Theo tinh thần của Nghị quyết số 109/2015/QH13, kể từ ngày Bộ luật hình sự năm 2015 được công bố, thì:
     - Các điều khoản của Bộ luật hình sự năm 2015 xóa bỏ một tội phạm, một hình phạt, một tình tiết tăng nặng; quy định hình phạt nhẹ hơn, tình tiết giảm nhẹ mới; miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và các quy định khác có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng đối với cả những hành vi phạm tội xảy ra trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích.

      - Các tội phạm mới quy định tại các Điều 147, 154, 167, 187, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 230, 234, 238, 285, 291, 292, 293, 294, 297, 301, 302, 336, 348, 388, 391, 393 và 418 của Bộ luật hình sự năm 2015; các điều luật bổ sung hành vi phạm tội mới, các điều luật quy định một hình phạt mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới; hạn chế phạm vi miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và các quy định khác không có lợi cho người phạm tội thì không áp dụng đối với những hành vi phạm tội xảy ra trước 00 giờ 00 ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án hoặc đối với người đang được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt, xóa án tích; trong trường hợp này, vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự có hiệu lực trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 để giải quyết.

      - Các tình tiết “gây hậu quả nghiêm trọng”, “gây hậu quả rất nghiêm trọng”, “gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”; “số lượng lớn”, “số lượng rất lớn”, “số lượng đặc biệt lớn”; “thu lợi bất chính lớn”, “thu lợi bất chính rất lớn”, “thu lợi bất chính đặc biệt lớn”; “đất có diện tích lớn”, “đất có diện tích rất lớn”, “đất có diện tích đặc biệt lớn”; “giá trị lớn”, “giá trị rất lớn”, “giá trị đặc biệt lớn”; “quy mô lớn” đã được áp dụng để khởi tố bị can trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 thì vẫn áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử.

      - Đối với hành vi mà Bộ luật hình sự năm 2015 bãi bỏ (các Điều 83, 149, 159, 165 của Bộ luật hình sự năm 1999) xảy ra trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà sau thời điểm đó vụ án đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thì tiếp tục áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 để xử lý; trường hợp vụ án đã được xét xử và đã có bản án, quyết định của Tòa án, thì không được căn cứ vào việc Bộ luật hình sự năm 2015 không quy định tội danh hoạt động phỉ, tội danh đăng ký kết hôn trái pháp luật, tội danh kinh doanh trái phép, tội danh cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng để kháng cáo, kháng nghị. Trong trường hợp người bị kết án đang chấp hành án về các tội danh trên hoặc đã chấp hành xong bản án thì vẫn áp dụng quy định tương ứng của các văn bản quy phạm pháp luật hình sự có hiệu lực trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 để giải quyết; nếu sau ngày 01 tháng 7 năm 2016 mới bị phát hiện thì không khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về các tội danh này (Điều 83, 149, 159, 165 của Bộ luật hình sự năm 1999) mà áp dụng quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử theo tội danh tương ứng.

     - Đối với những hành vi phạm tội đã có bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật trước ngày 01 tháng 7 năm 2016, thì không được căn cứ vào những quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 có nội dung khác so với các điều luật đã được áp dụng khi tuyên án để kháng nghị giám đốc thẩm; trong trường hợp kháng nghị dựa vào căn cứ khác hoặc đã kháng nghị trước ngày 01 tháng 7 năm 2016, thì việc xét xử giám đốc thẩm phải tuân theo quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 109/2015/QH13.
- Các quy định về trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại tại các điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 200, 203, 209, 210, 211, 213, 216, 217, 225, 226, 227, 232, 234, 235, 237, 238, 239, 242, 243, 244, 245 và 246 của Bộ luật hình sự năm 2015 không áp dụng đối với những hành vi vi phạm của pháp nhân thương mại xảy ra trước ngày 01 tháng 7 năm 2016.

    * Bên cạnh đó:
    - Không áp dụng hình phạt tử hình khi xét xử người phạm tội mà Bộ luật hình sự năm 2015 đã bỏ hình phạt tử hình, đối với người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.

    - Hình phạt tử hình đã tuyên đối với người phạm tội mà Bộ luật hình sự năm 2015 đã bỏ hình phạt tử hình, người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử nhưng chưa thi hành án, thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân.

    - Đối với người đã bị kết án tử hình nhưng chưa thi hành án mà có đủ các điều kiện quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 của Bộ luật hình sự năm 2015, thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân.

      - Không xử lý về hình sự đối với người thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự năm 1999 quy định là tội phạm nhưng Bộ luật hình sự năm 2015 không quy định là tội phạm. Nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố, xét xử thì phải đình chỉ; trường hợp người bị kết án đang chấp hành hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại; trường hợp người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn thi hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt.

     - Không xử lý về hình sự đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi về tội phạm không được quy định tại khoản 2 Điều 12 và các điểm b, c khoản 2 Điều 14 của Bộ luật hình sự năm 2015. Nếu vụ án đã được khởi tố, đang điều tra, truy tố, xét xử thì phải đình chỉ; trong trường hợp người đó đã bị kết án và đang chấp hành hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ thi hành án, thì họ được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại; nếu người bị kết án chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn thi hành án, thì được miễn chấp hành toàn bộ hình phạt.

      Trên cơ sở những quy định mới của Bộ luật hình sự năm 2015 và tinh thần của Nghị quyết số 109/2015/QH13, trong phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của mình, Phòng kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự sẽ tập trung rà soát đầy đủ, chính xác đồng thời phối hợp với Tòa án cùng cấp kiểm sát chặt chẽ hơn nữa các trường hợp miễn chấp hành hình phạt, (kể cả hình phạt chính và hình phạt bổ sung) quy định tại điểm d, đ khoản 2 điều 1 Nghị quyết số 109/2015/QH13. Đối với những trường hợp người chấp hành hình phạt tù đang được tạm đình chỉ, đang được tạm hoãn chấp hành hình phạt hoặc chưa chấp hành hình phạt thì Phòng sẽ tiến hành nghiên cứu, xem xét đề nghị Tòa án cùng cấp ra quyết định miễn chấp hành phần hình phạt còn lại hoặc miễn chấp hành toàn bộ hình phạt. Riêng đối với những đối tượng đang bị truy nã ở giai đoạn thi hành án mà thuộc trường hợp tại điểm d, đ khoản 2 điều 1 Nghị quyết số 109/2015/QH13, Phòng sẽ yêu cầu Giám thị Trại tạm giam, Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự Công an cùng cấp ra quyết định đình nã (trừ trường hợp họ bị truy nã về hành vi phạm tội khác).

      Qua sự thay đổi lần này của Bộ luật hình sự 2015 và những quy định của Nghị quyết số 109/2015/QH13, có thể thấy Đảng và Nhà nước ta luôn sáng suốt, lãnh đạo, chỉ đạo và dự đoán kịp thời các loại tội phạm trước thời kỳ hội nhập trong tình hình mới, đồng thời cũng cho thấy rõ tính nhân văn cao cả của Đảng và Nhà nước ta đối với những người đã phạm tội, tạo cơ hội để họ sớm trở về với xã hội, làm lại cuộc đời.

      Bộ luật hình sự 2015 được thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/7/2016 trong thời kỳ đất nước đang tăng cường, thiết lập, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế mạnh mẽ sẽ là một trong những công cụ sắc bén, hữu hiệu trong việc đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm, góp phần đắc lực vào việc bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, góp phần duy trì trật tự an toàn xã hội, trật tự quản lý kinh tế, bảo đảm cho mọi người được sống trong một xã hội an toàn, lành mạnh./.

Tác giả bài viết: Võ Hoài Thương

Nguồn tin: VKSND TP Cần Thơ

Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 13

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 11


Hôm nayHôm nay : 6559

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 206336

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 10811066


thi đua khen thưởng
Trao đỗi nghiệp vụ
Kết quả giải quyết Khiếu Nại - Tố Cáo
Chuyên đề biển đảo